Bu içerikle lenfödemi evde erken fark etmeye yardımcı olabilecek belirtileri, risk işaretlerini ve ne zaman uzman desteği almanız gerektiğini pratik bir lenfödem kontrol listesiyle öğreneceksiniz.
“Doktora gitmeliyim ama önce kendimi biraz anlamak istiyorum.”
“Bedenimde olan şeyin adını koyamasam da bir şeylerin normal olmadığını hissediyorum.”
Bu yazı tam olarak bu noktada duranlar için hazırlandı.
Önemli bir uyarıyla başlayalım. Bu kontrol listesi tanı koymaz.
Ama sizi doğru sorulara, doğru uzmana ve en önemlisi kendinizi suçlamaktan vazgeçmeye yaklaştırır.
Neden Böyle Bir Kontrol Listesine İhtiyaç Var?
Lenfödem ve lipödem;
-
Yıllarca “ödem”, “kilo”, “genetik yapı” denilerek geçiştirilebilir.
-
Birbirine çok benzediği için sık karıştırılır.
-
Yanlış anlaşıldığında kişiyi hem bedenen hem ruhen yorar.
Evde kendinize şu soruları sormak;
Bende hangisi daha çok olabilir?
sorusuna ilk, sakin ve yargısız cevabı verir.
EVDE KENDİN AYIRT ET – LENFÖDEM KONTROL LİSTESİ
Bir kâğıt kalem alın ya da sadece okuyarak ilerleyin. Her maddede size daha yakın olanı işaretleyin.
Şişlik Tek Taraflı mı, Simetrik mi?
☐ Genellikle tek kolum / tek bacağım daha belirgin şiş.
☐ İki bacağım da aynı şekilde kalın ve orantısız.
Yorum
-
Tek taraf baskınsa → Lenfödem daha olası
-
Simetrikse → Lipödem düşündürür
Ayaklarım ve Parmaklarım Ne Durumda?
☐ Ayaklarım, parmaklarım hatta ayakkabı numaram şişlikten etkileniyor.
☐ Ayaklarım normal, şişlik bilekten yukarıda başlıyor.
Yorum
-
Ayak ve parmak tutulumu → Lenfödem
-
Ayakta “keskin sınır” → Lipödem
Dokunduğumda Ağrı Var mı?
☐ Genelde ağrısız, sadece gerginlik hissi var.
☐ Bastırınca, çarptığımda hatta dokununca bile acıyor.
Yorum
-
Ağrı yok ya da çok az → Lenfödem
-
Belirgin hassasiyet → Lipödem
Kolay Morarıyor muyum?
☐ Nadiren morarıyorum.
☐ Küçük bir çarpmada bile morluk oluşuyor.
Yorum
-
Kolay morarma → Lipödem için çok tipik
Gün İçinde Şişlik Nasıl Değişiyor?
☐ Sabah daha iyi, akşama doğru belirgin şekilde artıyor.
☐ Gün boyu ağırlık hissi var ama görüntü çok değişmiyor.
Yorum
-
Gün içinde artan şişlik → Lenfödem
-
Sürekli dolgunluk/ağırlık → Lipödem
Bastırınca Çökme Oluyor mu? (Parmak Testi)
Birkaç saniye parmağınızla şiş bölgeye bastırın.
☐ Parmağımı çekince iz kalıyor.
☐ İz kalmıyor, doku eski haline geliyor.
Yorum
-
İz kalıyorsa → Lenfödem (erken evre)
-
İz yoksa → Lipödem
Diyet ve Spor Sonrası Ne Oluyor?
☐ Kilo verince şişlik de bir miktar azalıyor.
☐ Üst vücut zayıflıyor ama bacaklar hiç değişmiyor.
Yorum
-
Kısmi yanıt → Lenfödem
-
Dirençli alt vücut → Lipödem
Cildimin Dokusu Nasıl?
☐ Gergin, parlak ve zamanla sertleşmiş gibi
☐ Yumuşak ama pütürlü, nodüllü
Yorum
-
Sertleşme → Lenfödem
-
Yumuşak–nodüllü yapı → Lipödem
Sonuçları Nasıl Yorumlamalısın?
-
Çoğu cevabın lenfödem sütununa yakınsa
Lenf dolaşımı ile ilgili bir değerlendirme gerekebilir
-
Çoğu cevabın lipödem tarafındaysa
Bu bir kilo problemi değil, yağ dokusu hastalığı olabilir
-
Cevapların karışıksa
Lipolenfödem gibi birlikte görülen tablolar söz konusu olabilir.
Bu listedeki hiçbir cevap;
-
“İradesizsin” demiyor.
-
“Daha az yeseydin geçerdi” demiyor.
-
“Abartıyorsun” demiyor.
Tam tersine şunu söylüyor;
Bedeninde olan biteni anlamaya çalışıyorsun. Bu çok kıymetli.
Bu kontrol listesi sizde bir farkındalık oluşturduysa;
-
Bir fizik tedavi uzmanı
-
Lenfödem/lipödem konusunda deneyimli bir hekim
-
Gerekirse multidisipliner bir ekip
ile görüşmek kendiniz için yapabileceğiniz en şefkatli adımlardan biridir.
Simbians Platformu ile doğru ve güncel verimlilik ve sağlık bilgisinin erişilebilir olmasını sağlıyoruz. Tüm içerikler sadece sağlık profesyonelleri ve tıbbi yazarlar tarafından hazırlanmaktadır.
Kaynaklar
Delialioğlu, S. Ü., Aras, M. D., & Yiğit, Z. (2006). Lenfödem ve tedavisi. Turkiye Klinikleri Journal of Internal Medical Sciences, 2(10), 49-58.
Turna, I. F. (2020). Lenfödem Tanı ve Tedavisine Güncel Bakış. ACU Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(1), 14-22.
