Bu içerikle taşikardi nedir, kalp neden hızlı atar, taşikardinin belirtileri nelerdir ve sağlık profesyonelleri tarafından nasıl takip ve tedavi edildiğini öğreneceksiniz.

Kalp, yaklaşık yumruk büyüklüğünde olan ve hayatımız boyunca durmadan çalışan hayati bir organdır. Her gün yaklaşık 100.000 kez atar ve bu atımlar sayesinde vücudumuzun her noktasına kan ve oksijen taşınır.

Kalbin her kasılması sırasında oluşan ve damarlarımızda hissedebildiğimiz ritmik atıma nabız diyoruz.

Peki, bu nabız değeri her zaman aynı mı olur?

Aslında hayır.

Nabız;

• Yaş

• Cinsiyet

• Fiziksel kondisyon

• Genetik yapı

• Stres ve duygusal durum

• Hormonlar

• Egzersiz düzeyi

• Genel sağlık durumu

gibi birçok faktöre bağlı olarak değişebilir.

Ancak dinlenme halinde sağlıklı bir yetişkinde nabız genellikle dakikada 60–100 atım arasındadır.

Kalbin ritminde meydana gelen bozukluklar ise iki temel gruba ayrılır.

• Bradikardi: Kalp atımının yavaş olması (dakikada 60’ın altında)

• Taşikardi: Kalp atımının normalden hızlı olması

Bu yazıda özellikle taşikardi üzerinde duracağız.

Taşikardi Nedir?

Taşikardi, kalbin normalden daha hızlı atması durumudur.

Kalp çok hızlı çalıştığında kanın kalp içinde dolup boşalması için yeterli süre kalmaz. Bu durum zamanla organlara giden kanın ve oksijenin azalmasına neden olabilir.

Kalbin elektriksel sistemi bozulduğunda ritim hızlanabilir.

Kalpte iki ana bölüm bulunur:

• Atriyumlar (kulakçıklar)

• Ventriküller (karıncıklar)

Eğer hızlı ritim atriyumdan kaynaklanıyorsa buna supraventriküler taşikardi denir.

“Supra” kelimesi üstünde anlamına gelir. Yani ventriküllerin üstündeki bölüm olan atriyumları ifade eder.

Eğer ritim bozukluğu ventriküllerden kaynaklanıyorsa buna ventriküler taşikardi denir ve bu durum daha ciddi sonuçlara yol açabilir.

Taşikardi Neden Oluşur?

Taşikardi birçok farklı nedene bağlı olarak gelişebilir.

Kalp hastalıklarına bağlı olabileceği gibi bazen geçici ve dış faktörlere bağlı olarak da ortaya çıkabilir.

En sık görülen nedenler şunlardır.

Kalp ile ilgili nedenler

• Hipertansiyon

• Koroner arter hastalığı

• Kalp yetmezliği

• Kalp kapak hastalıkları

Diğer nedenler

• Ateş

• Stres ve anksiyete

• Aşırı kafein veya alkol tüketimi

• Elektrolit dengesizlikleri (potasyum, magnezyum)

• Hormonal değişimler

• Genetik yatkınlık

Bazı kişilerde ise belirgin bir neden bulunamayabilir.

Taşikardinin Belirtileri Nelerdir?

Taşikardi her zaman belirti vermeyebilir. Ancak birçok hastada şu belirtiler görülebilir.

• Hızlı veya düzensiz kalp atışı hissi

• Nefes darlığı

• Baş dönmesi

• Bayılma hissi

• Halsizlik ve yorgunluk

• Göğüste çarpıntı hissi

Kalp çok hızlı attığında organlara giden kan akımı azalabilir ve bu da bu belirtilerin ortaya çıkmasına neden olabilir.

Nabız Nereden Ölçülür?

Vücutta nabzın kolay hissedilebildiği bazı arterler vardır.

En sık kontrol edilen bölgeler şunlardır.

• Radial arter: El bileği

• Brakial arter: Dirsek içi

• Femoral arter: Kasık

• Carotis arter: Boyunda şah damarı

Yoğun bakım ve klinik takiplerde bu bölgelerden nabız değerlendirilir.

Herkesin Nabız Normali Aynı mı?

Hayır.

Bu nokta çok önemlidir.

Bazı hastalarda nabız 60–70 olduğunda bile endişe oluşabilirken bazı kişilerde özellikle uyku sırasında nabız 40’lara kadar düşebilir.

Bu nedenle sağlık profesyonelleri için en önemli şey.

Hastanın kendi normalini bilmek ve takip etmektir.

Bu da düzenli gözlem ve değerlendirme ile mümkündür.

Taşikardi Nasıl Tedavi Edilir?

Taşikardi tedavisi hastanın durumuna, ritim tipine ve altta yatan nedene göre değişir.

Hastalar takip edilirken tedaviler hekim orderı ile ve sürekli monitörizasyon altında uygulanır.

Kullanılan bazı ilaç grupları şunlardır.

Beta bloker ilaçlar

Kalp hızını düşürür.

Örnekler;

• Beloc

• Concor

• Dideral

Bu ilaçlar adrenalin ve noradrenalinin kalp üzerindeki etkisini azaltarak kalp hızını düşürür.

Kalsiyum kanal blokerleri

Kalbin iş yükünü azaltır ve damarları gevşetir.

Örnek;

• Diltiazem

İntravenöz uygulanan ilaçlar

Bazı durumlarda ağızdan verilen ilaçlar yeterli olmaz.

Bu durumda damar yoluyla uygulanan tedavilere geçilebilir.

Örneğin;

• Beloc ampul

• Digoksin

• Diltiazem flakon

Bu ilaçlar genellikle yavaş puşe şeklinde ve hasta monitörize edilerek uygulanır.

Dirençli Taşikardilerde Kullanılan Bir İlaç: Cordarone

Bazı hastalarda taşikardi çok dirençli olabilir.

Tablet tedavilerine ve diğer intravenöz ilaçlara rağmen nabız 120–150 seviyelerinde kalabilir.

Bu durumlarda hekim tarafından Cordarone (Amiodaron) tedavisi başlanabilir.

Bu ilaç antiaritmik bir ilaçtır ve ciddi ritim bozukluklarında kullanılır.

Cordarone Nasıl Uygulanır?

Cordarone genellikle iki aşamada uygulanır.

Yükleme dozu

• 300 mg Cordarone

• 250 ml %5 dekstroz içinde

• 20–30 dakika infüzyon

Bu aşamada kan basıncı ve kalp ritmi dikkatle takip edilir.

İdame tedavisi

• 900 mg Cordarone

• 500 ml %5 dekstroz içinde

• 24 saatlik infüzyon

İnfüzyon genellikle pompa cihazı ile saatlik hız ayarlanarak verilir.

Yoğun Bakımda Takip Neden Önemlidir?

Taşikardi tedavisinde en kritik nokta yakın takiptir.

Yoğun bakım ve klinik servislerde;

• Saatlik nabız takibi

• Kan basıncı ölçümleri

• Ritim monitörizasyonu

• Hastanın genel durum değerlendirmesi

yapılarak tedavi planı sürekli gözden geçirilir.

Her hastanın ritmi, tepkisi ve normali farklıdır.

Bu nedenle tedavi ekip çalışmasıyla, hekim ve hemşirelerin birlikte değerlendirmesiyle yönetilir.

Taşikardi çoğu zaman korkutucu görünse de doğru takip ve uygun tedavi ile kontrol altına alınabilir.

Önemli olan;

• Nabız değişikliklerini fark etmek

• Belirtileri ciddiye almak

• Sağlık profesyonelleri tarafından düzenli takip edilmek

Kalp ritmi aslında vücudun bize gönderdiği önemli bir sinyaldir.

Bazen hızlı atan bir kalp sadece stresin göstergesidir.
Bazen ise altta yatan bir hastalığın ilk işareti olabilir.

Bu yüzden kalbinizin ritmini tanımak, sağlığınızı tanımanın önemli bir parçasıdır.

Simbians Platformu ile doğru ve güncel verimlilik ve sağlık bilgisinin erişilebilir olmasını sağlıyoruz. Tüm içerikler sadece sağlık profesyonelleri ve tıbbi yazarlar tarafından hazırlanmaktadır.

Kaynaklar

Türk Kardiyoloji Derneği. (2020). Kardiyak aritmiler ve tedavi yaklaşımları. İstanbul: Türk Kardiyoloji Derneği Yayınları.

Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı. (2022). Kalp ritim bozuklukları (aritmiler) tanı ve tedavi rehberi. Ankara: Sağlık Bakanlığı Yayınları.