Bu içerikle bebeklerde hıçkırığın neden oluştuğunu, neyin tetiklediğini, nasıl geçebileceğini ve hangi durumlarda dikkat etmeniz gerektiğini öğreneceksiniz.
Yeni bir ebeveynseniz, bebeğinizin çıkardığı her sesin, her mimiğin sizde sorgulama yarattığını bilirim. Hıçkırık da bunlardan biridir. O minik göğüs kafesinin bir anda yukarı doğru zıplaması, ardından çıkan “hik!” sesi bir yandan sevimli görünürken diğer yandan “Acaba bir sorun mu var?” endişesini doğurabilir.
Ama güzel haber şu…
Bebeklerde hıçkırık sandığınızdan çok daha doğal, çok daha sık görülen ve çoğu zaman tamamen zararsız bir durumdur. Bu yazı, hem sizi rahatlatmak hem de pratik bilgilerle donatmak için hazırlandı.
Hıçkırık Nedir ve Bebeklerde Neden Olur?
Hıçkırık, diyaframın ani ve istemsiz bir şekilde kasılmasıyla oluşur. Diyafram, soluk alıp verme döngüsünü yöneten ince bir kas tabakasıdır. Kasılma sırasında ses telleri kapanır ve biz o tanıdık “hik!” sesini duyarız.
Bebeklerde diyafram daha hassas ve gelişim aşamasındadır. Bu nedenle minik uyaranlar bile refleks kasılmaya sebep olabilir.
Şimdi hıçkırığı tetikleyen nedenlere daha yakından bakalım.
Bebeklerde Hıçkırığın Nedenleri
Beslenme Sırasında Fazla Hava Yutma
Bu, en yaygın nedenlerden biridir.
Bebekler emme sırasında yeterince derin kavrayamazsa, çok hızlı emerlerse ya da biberonun akış hızı uygun değilse hava yutabilirler.
Yutulan hava midede birikir, mide genişler ve hemen üzerinde bulunan diyafram bu baskıya refleksle yanıt verir. İşte tam bu anda hıçkırık başlar.
Yeni doğan ve ilk aylarını yaşayan bebeklerde oldukça yaygındır, çünkü emme-yutma koordinasyonu henüz mükemmel değildir. Bu tamamen gelişimle ilgili doğal bir süreçtir.
Uzun Süre Ağlama veya Huysuzlanma
Ağlama, bebeğin nefes ritmini değiştirir. Çok hızlı nefes alıp verme hava yutmaya neden olur. Aynı zamanda solunum kaslarının ritmi bir süre düzensizleşir.
Ağlama bittikten kısa süre sonra hıçkırığın başlamasının sebebi budur: Diyafram eski ritmine dönmeye çalışırken istemsiz kasılmalar yaşar.
Bu nedenle yanakları kızarmış, biraz yorulmuş bir bebeğin ağlama sonrası hıçkırması çok normaldir.
Ani Sıcaklık Değişimleri
Bebeğin vücudu ısı değişimlerine karşı oldukça hassastır. Örneğin;
-
Banyodan çıktığında
-
Alt değiştirilirken üstü açıldığında
-
Çok sıcak bir ortamdan serin bir yere geçildiğinde
Bu hızlı sıcaklık farkları, diyafram kasında küçük spazmlara neden olabilir.
Yetişkinlerde de üşüdüğümüzde kas seğirmesi yaşarız. Bebeklerdeki hıçkırık da buna benzer bir refleks tepkisidir.
Çok Hızlı veya Aşırı Beslenme
Mide ne kadar hızlı ve ne kadar çok dolarsa, diyaframa o kadar fazla baskı oluşur. Bu durum da hıçkırığı tetikler.
Bazı bebekler çok iştahlıdır ve hızlıca emer. Bazıları ise uzun aradan sonra mama aldığında birden fazla içer. Bu da doğal olarak mideyi gererek hıçkırığa zemin hazırlar.
Bu nedenle küçük porsiyonlarla ama daha kontrollü beslenme bazen daha iyi çalışabilir.
Bebeklerde Hıçkırık Nasıl Geçer? Evde Uygulanabilecek Yöntemler
Gazını Çıkarmak
Hıçkırığın hava basıncından etkilendiğini düşünürsek, ilk yapılacak şey gaz çıkarmaya yardımcı olmaktır.
Bebeği omzunuza alıp sırtını hafifçe pıt pıtlamak çoğu zaman etkilidir.
Burada önemli olan şey yumuşak ve ritmik bir dokunuş kullanmaktır. Gaz çıktığı anda hıçkırığın azaldığını fark edebilirsiniz.
Emzik Vermek
Emme hareketi diyaframı düzenler. Emzik;
-
Bebeği sakinleştirir
-
Solunumu dengeler
-
Diyafram kasını rahatlatır
Bu da hıçkırığın durmasına yardımcı olur.
Ayrıca dikkat dağıtıcı etkisi olduğu için bebek huzursuzsa rahatlamasını sağlar.
Emzirirken Doğru Kavrama Sağlamak
Doğru emzirme pozisyonu yalnızca süt akışını iyileştirmek için değil, hıçkırığı önlemek için de önemlidir.
Doğru kavrama;
-
Bebek alt ve üst dudağını dışa doğru açarak emer
-
Areolanın büyük kısmı ağız içindedir
-
Çenesi memeye temas halindedir
Bu şekilde hava yutma minimuma iner.
Hava yutmadıkça mide genişlemez, diyafram baskı görmez ve hıçkırık ihtimali azalır.
Biberonu Doğru Açıyla Tutmak
Biberonla beslenen bebeklerde en sık görülen hatalardan biri biberonun yatay tutulmasıdır. Bu pozisyon biberon ucuna hava dolmasına yol açabilir.
Doğru açıyı şöyle düşünebilirsiniz.
-
Biberon hafif yukarı doğru eğimli
-
Meme ucunun tamamı sütle dolu
-
Hava kabarcığı yukarıda, sütün dışında kalmış
Ayrıca doğru akış hızına sahip uç seçmek de önemlidir.
Aşırı hızlı akış mideyi gerebilir; yavaş akış ise bebeğin daha çok hava yutmasına sebep olabilir.
Beslenme Sonrası Dik Pozisyonda Bekletmek
Bu, hıçkırığı yatıştırmanın en etkili ve en basit yollarından biridir. Bebek beslenmenin ardından hemen yatırıldığında mide içeriği diyaframa baskı yapmaya devam eder.
Birkaç dakika dik tutmak;
-
Midede biriken havanın yukarı çıkmasına
-
Diyafram üzerindeki baskının azalmasına
-
Sindirimin daha rahat ilerlemesine yardımcı olur.
Bebeklerde Hıçkırık Ne Zaman Endişe Verir?
Genellikle hıçkırık bebekler için zararsızdır. Ancak aşağıdaki durumlar varsa bir çocuk doktoruna danışmanız iyi olur.
-
Hıçkırık 1 saate yakın sürüyorsa
-
Bebeğin beslenmesini bozacak kadar sık tekrarlıyorsa
-
Hıçkırıkla birlikte kusma, morarma, nefes almada zorlanma oluyorsa
-
Bebek hıçkırık sırasında yoğun huzursuzluk yaşıyorsa
Bu belirtiler nadirdir, ama dikkatli olmak her zaman iyidir.
Bebeğinizin hıçkırması çoğu zaman tamamen doğal, gelişimle ilgili ve kısa süre içinde kendiliğinden geçen bir durumdur. Doğru beslenme pozisyonları, nazik dokunuşlar ve ebeveyn sezgileriyle çoğu hıçkırık dakikalar içinde hafifler.
Bebeğiniz sandığınızdan daha güçlü ve adaptiftir. Sizin ilginiz ve şefkatiniz de dünyanın en güvenli ortamıdır. Hıçkırık gibi ufak refleksler yolunuzu kesebilir ama bu, anneliğin ve babalığın küçük bir parçası.
Hem merak etmek hem öğrenmek çok doğal. Ve şunu bilmelisiniz: Çok iyi iş çıkarıyorsunuz.
Simbians Platformu ile doğru ve güncel sağlık bilgisinin erişilebilir olmasını sağlıyoruz. Tüm içerikler sadece sağlık profesyonelleri ve tıbbi yazarlar tarafından hazırlanmaktadır.

