Bu içerikle; lenfödem ve lipödemin neden sık karıştırıldığını, aralarındaki temel farkları, belirtileri tabloyla nasıl ayırt edebileceğinizi ve doğru değerlendirme için nelere dikkat etmeniz gerektiğini öğreneceksiniz.
“Diyet yaptım, spor yaptım ama bacaklarım hiç değişmedi.”
“Ödem diyorlar ama yıllardır geçmiyor.”
“Bazen kendimi suçluyorum… Sanki yeterince çabalamıyormuşum gibi.”
Eğer bu cümlelerden biri bile size tanıdık geldiyse, durun. Çünkü büyük ihtimalle sorun irade, kilo ya da tembellik değil. Sorun; çoğu zaman birbirine karıştırılan iki farklı durumdan biri olabilir: lenfödem ya da lipödem.
Bu yazım; kafası karışanlar, yıllardır net bir cevap alamayanlar ve “Bende hangisi var?” diye düşünenler için hazırlandı. Samimi, yargılamayan ve tabloyla netleştiren bir rehber olarak…
Neden Lenfödem ve Lipödem Bu Kadar Karıştırılıyor?
Çünkü dışarıdan bakıldığında;
-
İkisi de şişlik yapar.
-
İkisi de en sık bacaklarda görülür.
-
İkisi de “kilo” ile ilişkilendirilir.
Ama gerçek şu;
Biri bir dolaşım sorunu, diğeri bir yağ dokusu hastalığıdır.
Ve bu fark, hem tanıyı hem de tedaviyi tamamen değiştirir.
Lenfödem Nedir?
Lenfödem, lenf sisteminin düzgün çalışmaması sonucu dokularda lenf sıvısının birikmesiyle oluşan kalıcı şişliktir. Doğuştan olabilir ya da cerrahi, radyoterapi, enfeksiyon gibi nedenlerle sonradan gelişebilir.
Genellikle;
-
Tek taraflı başlar.
-
Ayaklar ve parmaklar da şişer.
-
Gün ilerledikçe belirginleşir.
Lipödem Nedir?
Lipödem ise neredeyse sadece kadınlarda görülen, yağ dokusunun hormonal ve genetik nedenlerle anormal şekilde artmasıdır.
En dikkat çekici özelliği: Diyet ve egzersize dirençlidir.
Genellikle;
-
İki bacak birden etkilenir.
-
Ayaklar normal kalır.
-
Dokunmakla ağrı ve kolay morarma vardır.
“Bende Hangisi Var?” Diyenler İçin En Net Karşılaştırma Tablosu
Aşağıdaki tabloyu okurken kendinizden parçalar bulmanız çok olası. Ama unutmayın: Bu tablo tanı koymaz, sadece doğru yola yönlendirir.
Lenfödem ve Lipödem Arasındaki Farklar
| Karşılaştırma Başlığı | Lenfödem | Lipödem |
|---|---|---|
| Temel Sorun | Lenf sıvısının dokularda birikmesi | Yağ dokusunun anormal artışı |
| Asıl Neden | Lenf damarlarının hasarı veya yetersizliği | Genetik ve hormonal faktörler |
| Kimlerde Görülür? | Kadın ve erkeklerde | Neredeyse sadece kadınlarda |
| Başlangıç Zamanı | Her yaşta | Ergenlik, gebelik, menopoz |
| Dağılım Şekli | Çoğu zaman tek taraflı | Her zaman simetrik |
| En Sık Etkilenen Bölgeler | Kol, bacak, el, ayak | Kalça, basen, uyluk |
| Ayaklar | Genellikle şişer | Çoğu zaman normaldir |
| Şişliğin Yapısı | Sıvı ağırlıklıdır | Yağ dokusu ağırlıklıdır |
| Bastırınca Çökme | Erken evrede vardır | Yoktur |
| Ağrı | Genelde ağrısız | Dokunmakla bile ağrılı olabilir |
| Morarma | Belirgin değildir | Çok kolay morarma görülür |
| Cilt Yapısı | Gergin, ilerleyince sert | Yumuşak, nodüllü |
| Diyet ve Spor Etkisi | Kısmen fayda sağlar | Genellikle etkisiz |
| Kilo Verince | Şişlik azalabilir | Üst vücut zayıflar, alt vücut değişmez |
| En Sık Yanlış Yorum | “Basit ödem” | “Obezite, irade eksikliği” |
| Birlikte Görülebilir mi? | Evet | Evet (lipolenfödem) |
Bu Tablo Neden Bu Kadar Önemli?
Çünkü yanlış tanı aşağıdakilere yol açar.
-
Yıllarca işe yaramayan diyetler
-
Gereksiz suçluluk duygusu
-
Geciken doğru tedavi
-
“Kimse beni anlamıyor” hissi
Oysa doğru tanı, rahatlatıcıdır. En azından şunu söyler…
Sorun sensin değil. Bedeninde olan biteni anlamaya başlıyoruz.
Bazı kişilerde lipödem uzun yıllar sürdükten sonra lenf sistemi de etkilenebilir. Bu duruma lipolenfödem denir. Yani “ya o ya bu” olmak zorunda değildir. Bu da profesyonel değerlendirmeyi daha da önemli hale getirir.
Lenfödem de lipödem de;
-
Geçici şişlikler değildir.
-
“Biraz zayıflayınca geçecek” durumlar değildir.
-
İrade testi hiç değildir.
Bu yazıyı okurken içinizde bir “oh be” hissi olduysa, bu bile önemli bir adımdır. Çünkü doğru bilgi, çoğu zaman ilk iyileştirici dokunuştur.
Simbians Platformu ile doğru ve güncel verimlilik ve sağlık bilgisinin erişilebilir olmasını sağlıyoruz. Tüm içerikler sadece sağlık profesyonelleri ve tıbbi yazarlar tarafından hazırlanmaktadır.
Kaynaklar
Türk Lenfödem Derneği. (2023). Lenfödem tanı ve tedavi rehberi. İstanbul: Türk Lenfödem Derneği Yayınları.
Yılmaz, E., & Aydın, R. (2022). Lipödem ve lenfödemin ayırıcı tanısı: Klinik yaklaşım ve hasta yönetimi. Türkiye Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Dergisi, 68(3), 321–329.
