Bu içerikle eğitimsel etki ile teknolojik etki arasındaki farkı, eğitim girişimlerinde neden çoğu zaman karıştırıldığını ve sürdürülebilir ticarileşmenin hangi etki türüne dayandığını öğreneceksiniz.

Eğitim girişimlerinde en sık karşılaştığım yanılgılardan biri şu.

Bir şey teknolojik olarak etkileyiciyse, eğitimsel olarak da etkilidir sanılıyor.

Özellikle Türkiye’de yapılan birçok araştırmada yeni bir teknoloji (VR, AR, yapay zeka, simülasyon, oyunlaştırma vb.) sınıfa girdiğinde anlamlı sonuçlar elde ediliyor. Ön test–son test farkı çıkıyor. Memnuniyet yüksek oluyor. Katılım artıyor. Ve çoğu zaman şu cümle kuruluyor.

Teknoloji öğrenmeyi artırdı.

Oysa çoğu durumda gördüğümüz şey teknolojik etkidir, eğitimsel etki değil.

Bu ayrımı doğru yapamazsak hem araştırma tasarımı zayıflar hem de girişim ürünleri kısa sürede sönümlenir.

Eğitimsel Etki Mi, Teknolojik Etki Mi?

Teknolojik Etki: Wow Anı

Teknolojik etki, bir aracın yenilik değerinden doğan geçici performans artışıdır. Psikolojide buna “novelty effect” denir. Beyin yeni olanı sever. Yeni olan dikkat çeker. Yeni olan dopamin üretir.

Bir sınıfa VR gözlüğü getirdiğinizde öğrenciler büyülenir.

Yapay zekâ destekli bir platform sunduğunuzda katılım artar.

Oyunlaştırma ile rozet verdiğinizde motivasyon yükselir.

Ama burada kritik soru şudur.

Bu etki kalıcı mı?

Öğrenci gerçekten daha iyi mi öğreniyor?

Bilgi daha uzun süre akılda mı kalıyor?

Davranış değişimi oluşuyor mu?

Eğer ölçüm tasarımı zayıfsa, gördüğümüz fark çoğunlukla geçici bir heyecanın sonucudur.

Eğitimsel Etki: Kalıcı Dönüşüm

Eğitimsel etki ise bambaşka bir şeydir. O, anlık heyecan değil; uzun vadeli dönüşümdür.

Gerçek eğitimsel etki aşağıdaki boyutlarda ortaya çıkar.

• Öğrenme çıktılarında anlamlı ve ölçülebilir artış

• Bilginin kalıcılığında iyileşme

• Öğrenilenin farklı bağlamlara transfer edilebilmesi

• Davranış değişimi

• Uzun vadeli performans artışı

Memnuniyet anketi yüksek olabilir ama öğrenme etkisi sınırlı olabilir. Katılım artmış olabilir ama transfer gerçekleşmemiş olabilir.

Eğitimsel etkiyi tasarlamak, teknolojiyi entegre etmekten daha zordur. Çünkü burada mesele araç değil, öğrenme mimarisidir.

VR Örneği: Etkileyici mi, Etkili mi?

Bir anatomi dersinde VR kullandığınızı düşünelim. Öğrenciler üç boyutlu organları inceliyor. Etkileşimli deneyim yaşıyorlar. İlk haftalarda motivasyon zirvede.

Ancak 8 hafta sonra klasik yöntemle eğitim alan grupla bilgi kalıcılığı aynı çıkarsa ne olacak?

Bu durumda VR teknolojik olarak etkileyici, fakat eğitimsel olarak sınırlı olabilir.

Burada sorun VR değildir. Sorun şu sorunun sorulmamasıdır.

Bu teknoloji hangi öğrenme problemini çözüyor?

Eğer teknoloji pedagojik bir ihtiyaca cevap vermiyorsa, yalnızca “yenilikçi görünmek” için kullanılıyorsa, o zaman etki yüzeyde kalır.

Girişimcilerin En Büyük Yanılgısı: Özellik Eklemek

Eğitim girişimlerinde sık görülen bir refleks vardır.

Daha fazla özellik = Daha fazla etki.

Oysa çoğu zaman tam tersi doğrudur.

Fazla özellik;

• Bilişsel yükü artırır.

• Kullanıcıyı yorar.

• Odak kaybına yol açar.

• Asıl öğrenme akışını bozar.

Bu noktada önemli bir örnek: Udemy

Udemy: Karmaşıklıktan Sadelik Mimarisine

Udemy ilk çıktığında oldukça kapsamlı bir platformdu. Çok sayıda sosyal özellik, etkileşim modülü, değerlendirme türü ve karmaşık yapı vardı. Teknolojik olarak güçlüydü.

Fakat zamanla şunu fark ettiler;

• Kullanıcıların büyük bölümü sadece video + ilerleme takibi + basit quiz yapısını kullanıyordu.

• Karmaşık özellikler öğrenmeyi anlamlı ölçüde artırmıyordu.

• Fazla özellik kullanıcı deneyimini zorlaştırıyordu.

• Eğitimsel etkiyi belirleyen şey özellik sayısı değil, tasarım netliğiydi.

Bu farkındalık sonrası platform sadeleşti. Temel değer önerisi netleşti.

Basit içerik üretimi ve net öğrenme akışı.

Teknoloji geri çekildi. Pedagoji ve androgoji öne çıktı.

Bu sadeleşme yalnızca kullanıcı deneyimini değil, ticarileşmeyi de güçlendirdi. Çünkü sürdürülebilir gelir modeli, gerçek öğrenme çıktısına dayanır.

Neden Ticarileşenler Eğitimsel Etkisi Yüksek Olanlar?

Bir eğitim ürünü ilk deneyimde etkileyici olabilir. Lansman döneminde yatırım alabilir. Pazarlama gücüyle büyüyebilir.

Ama eğer gerçek öğrenme üretmiyorsa;

• Kullanıcı geri dönmez.

• Tamamlama oranları düşer.

• Retention azalır.

• Kurumsal müşteriler sözleşme yenilemez.

Gerçek ticarileşme, eğitimsel etki ile olur.

Teknolojik etki yatırımcıyı heyecanlandırır. Eğitimsel etki ise pazarı büyütür.

Araştırmacılar İçin Kritik Sorular

Eğitim teknolojisi araştırmalarında şu sorular mutlaka sorulmalıdır.

• Novelty effect kontrol edildi mi?

• Uzun dönem kalıcılık ölçüldü mü?

• Transfer becerisi değerlendirildi mi?

• Davranışsal çıktı var mı?

• Etki büyüklüğü hesaplandı mı?

Eğer bu soruların cevabı zayıfsa, elde edilen sonuç teknolojik heyecanın ürünü olabilir.

Girişimciler İçin Tasarım Çerçevesi

Bir eğitim ürünü geliştirirken aşağıdaki sorular stratejik öneme sahiptir.

• Bu özellik hangi öğrenme problemini çözüyor?

• Bu özellik olmazsa öğrenme nasıl etkilenirdi?

• Kullanıcı gerçekten bunu kullanıyor mu?

• Ölçülebilir eğitimsel çıktı üretiyor mu?

• 3 ay sonra hala anlamlı mı?

Bir ürün 100 özelliğe sahip olabilir.

Ama belki yalnızca 5 tanesi gerçek eğitimsel etki üretir.

Ve çoğu zaman başarıyı getiren o 5 özelliktir.

Teknoloji Dekor Olmamalı

Teknoloji eğitimde devrim yaratabilir. Ancak yalnızca doğru pedagojik mimari içinde.

Aksi halde teknoloji dekor olur. Eğitimsel etki ise yüzeyde kalır.

Eğitim girişimlerinde asıl soru şudur.

• “Hangi teknolojiyi kullanalım?” değil,
• “Hangi öğrenme problemini çözüyoruz?”

Bu ayrımı doğru yapan araştırmacılar daha güçlü etki tasarımı kurar.

Bu ayrımı doğru yapan girişimciler daha yalın ve sürdürülebilir ürünler geliştirir.

Ve uzun vadede kazananlar genellikle şunlardır.

Teknolojiyi vitrine koyanlar değil, öğrenmeyi merkeze alanlar.

Simbians Platformu ile doğru ve güncel verimlilik ve sağlık bilgisinin erişilebilir olmasını sağlıyoruz. Tüm içerikler sadece sağlık profesyonelleri ve tıbbi yazarlar tarafından hazırlanmaktadır.