Bu içerikle entübe kelimesinin ne anlama geldiğini, entübasyonun neden ve nasıl yapıldığını, hangi durumlarda gerekli olduğunu ve toplumda bu kavramla ilgili sık yapılan yanlışları öğreneceksiniz.
Özellikle yoğun bakım, acil servis veya ameliyathane ortamlarında duyulan “entübe edildi” ifadesi, çoğu zaman kaygı uyandırır. Oysa bu terim, çoğu durumda hayat kurtarıcı bir tıbbi girişimi ifade eder.
Entübe Nedir?
Entübe, solunum yolunun güvenliğini sağlamak amacıyla ağız veya burun yoluyla trakeaya (soluk borusu) bir tüp yerleştirilmiş hastayı tanımlayan bir terimdir. Bu işlem sayesinde hastanın solunumu kontrol altına alınır veya mekanik ventilatör desteği sağlanır. Genellikle solunum yetmezliği, anestezi uygulamaları ve yoğun bakım tedavileri ile ilişkilidir ve tıbbi literatürde sıkça karşımıza çıkar.
Entübe Kelimesinin Etimolojik Kökeni Nedir?
Latince “intubare” kelimesinden gelir; “içine tüp yerleştirmek” anlamındadır.
Entübe Kelimesi ile Sık Karıştırılan Terimler
Mekanik ventilasyon, trakeostomi. Entübasyon geçicidir; trakeostomi cerrahi ve daha kalıcıdır.
Entübe Kelimesinin Kullanım Alanı
Acil servis, yoğun bakım, anesteziyoloji, ameliyathane
Entübe Kelimesinin Tarihsel İlk Kullanımı
19. yüzyıl sonlarında modern anestezi uygulamalarıyla
Entübe Kelimesinin Tarihsel Arka Planı Nedir?
İlk entübasyon girişimleri difteri hastalarında uygulanmış, zamanla anestezi ve yoğun bakımın temel uygulamalarından biri haline gelmiştir.
Entübe Kelimesi Tıbbi Bağlamda Nasıl Kullanılır?
Entübe Kelimesinin Klinik Kullanımı
“Hasta entübe edildi” ifadesi;
-
Solunumun yetersiz olduğu
-
Havayolunun korunması gerektiği
-
Bilincin kapalı veya baskılanmış olduğu
durumları ifade eder. Entübasyon, çoğu zaman yaşamı sürdürebilmek için yapılan bir müdahaledir.
Entübe Kelimesinin Tanı/Tedavi Sürecindeki Rolü
Entübe olma durumu genellikle;
-
Acil müdahale sırasında
-
Genel anestezi altında yapılan ameliyatlarda
-
Yoğun bakım izleminde
duyulur. Hasta dosyalarında, yoğun bakım izlem formlarında ve hekim bilgilendirmelerinde sıkça yer alır. Entübasyon, tek başına bir tedavi değil; destekleyici bir uygulamadır.
Entübasyon Neden Gerekir?
Entübasyon aşağıdaki durumlarda uygulanabilir.
-
Solunum yetmezliği
-
Şiddetli enfeksiyonlar (pnömoni, sepsis)
-
Travma ve kafa içi basınç artışı
-
Genel anestezi gerektiren cerrahiler
Amaç; yeterli oksijenlenmeyi sağlamak ve aspirasyon riskini önlemektir.
Entübe Ne Değildir?
Entübe olmak;
-
Ölümle eş anlamlı değildir
-
Umutsuzluk göstergesi değildir
-
Kalıcı bir durum olmak zorunda değildir
Toplumda sıkça karşılaşılan yanlış inanışlardan biri, entübe edilen hastanın “artık geri dönmeyeceği” düşüncesidir. Oysa birçok hasta, kısa süreli entübasyon sonrası tamamen iyileşerek ekstübe edilir.
Entübe Hastanın Bakımı Neden Önemlidir?
Entübe hastalar;
-
Konuşamaz.
-
Ağızdan beslenemez.
-
Özel hemşirelik bakımına ihtiyaç duyar.
Bu süreçte ağız bakımı, aspirasyon, pozisyon verme ve enfeksiyon kontrolü hayati önem taşır.
Entübe Kelimesinin Modern Araştırmalarda Kullanımı
Son 10 yılda yapılan çalışmalar;
-
Erken ekstübasyon stratejileri
-
Akciğer koruyucu ventilasyon
-
Sedasyon yönetimi
üzerine yoğunlaşmıştır. Amaç, entübasyon süresini kısaltmak ve komplikasyon risklerini azaltmaktır. Özellikle COVID-19 pandemisi, entübasyon uygulamalarının önemini bir kez daha gündeme getirmiştir.
Entübe Kelimesinin Özeti ve Anlam Haritası
Entübe teriminin doğru anlaşılması;
-
Yanlış korkuları azaltır.
-
Hasta yakınlarının süreci daha sağlıklı değerlendirmesini sağlar.
-
Yoğun bakım sürecine dair farkındalık oluşturur.
Bilgi, bu zorlu süreçte hem hastalar hem de yakınları için güçlü bir destek unsurudur.
Simbians Platformu ile doğru ve güncel sağlık bilgisinin erişilebilir olmasını sağlıyoruz. Tüm içerikler sadece sağlık profesyonelleri ve tıbbi yazarlar tarafından hazırlanmaktadır.
Kaynaklar
Tobin, M. J., Laghi, F., & Jubran, A. (2020). Why COVID-19 silent hypoxemia is baffling to physicians. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 202(3), 356–360.
Fan, E., et al. (2017). An official ATS/ESICM/SCCM clinical practice guideline: Mechanical ventilation. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 195(9), 1253–1263.
Papazian, L., et al. (2019). Formal guidelines: Management of acute respiratory distress syndrome. Intensive Care Medicine, 45(6), 789–805.

