Bu içerikle böbrek tümörlerinin ne olduğunu, iyi huylu ve kötü huylu tümörler arasındaki farkları, belirtilerini, tanı sürecini ve güncel tedavi yaklaşımlarının neden hayati olduğunu öğreneceksiniz.

Böbrekler, vücudun filtreleme sisteminin merkezinde yer alan hayati organlardır. Bu nedenle böbreklerde gelişen her türlü yapısal değişiklik, yalnızca idrar üretimini değil; kan basıncından metabolik dengeye kadar pek çok sistemi etkileyebilir. Böbrek tümörleri, böbrek parankiminde gelişen iyi huylu (benign) ya da kötü huylu (malign) kitlelerdir ve tüm vücut sağlığı açısından dikkatle ele alınması gereken önemli bir hastalık grubunu oluşturur.

Vücutta gelişen tüm tümörlerin yaklaşık %3–5’i böbrek kaynaklıdır. Bu oran görece düşük gibi görünse de, böbrek tümörlerinin kendine özgü bazı özellikleri vardır. Özellikle bazı böbrek tümörlerinin başka organlarda görülmemesi ve kendilerine özgü belirtilerle seyretmesi, bu hastalık grubunu klinik açıdan özel kılar.

Böbrek Tümörleri Rehberi

Böbrek Tümörleri Nasıl Sınıflandırılır?

Böbrek tümörleri temel olarak iyi huylu ve kötü huylu olmak üzere iki ana grupta incelenir. Bu ayrım, hastalığın seyri, tedavi planı ve yaşam beklentisi açısından son derece önemlidir.

İyi Huylu (Benign) Böbrek Tümörleri

İyi huylu böbrek tümörleri genellikle;

• Yavaş seyirlidir.

• Böbreğin genel şeklini ve fonksiyonlarını uzun süre bozmaz.

• Metastaz yapmaz.

Bu tümörlerin en dikkat çekici özelliği, çoğu zaman belirti vermemeleridir. Hastaların büyük bir kısmında bu kitleler, başka bir nedenle yapılan ultrasonografi veya tomografi gibi görüntüleme incelemeleri sırasında rastlantısal olarak saptanır.

Ne Zaman Belirti Verirler?

İyi huylu tümörler genellikle;

• Küçük boyutlarda iken sessiz seyreder

• Ancak büyük boyutlara ulaştıklarında böbrek kapsülünü gererek ya da çevre dokulara bası yaparak belirti verebilirler

Bu durumda;

• Yan ağrısı

• Karında dolgunluk hissi

• Nadiren idrarda kan

gibi şikâyetler ortaya çıkabilir.

Kötü Huylu (Malign) Böbrek Tümörleri

Böbrek tümörleri içinde asıl klinik önemi olan grup, kötü huylu tümörlerdir. Bu tümörler;

• Böbreğin yapısını ve fonksiyonlarını bozar.

• Zamanla çevre dokulara yayılabilir.

• Metastaz yapma potansiyeline sahiptir.

Malign böbrek tümörleri, erken dönemde belirti vermeyebilir; bu da hastalığın geç evrede tanı almasına neden olabilir. Bu nedenle belirtilerin fark edilmesi ve düzenli kontroller hayati önem taşır.

Böbrek Tümörlerinde Belirti ve Bulgular

Böbrek tümörlerinin belirtileri, tümörün büyüklüğüne, yerleşimine ve malign olup olmamasına göre değişiklik gösterebilir. Ancak bazı belirtiler, özellikle alarm bulgusu olarak kabul edilir.

En Sık Görülen Belirti ve Bulgular

1. Hematüri (İdrarda Kan)

• En önemli ve en sık görülen belirtidir

• Ağrısız olabilir

• Aralıklı şekilde ortaya çıkabilir

2. Lomber (Yan) Ağrı

• Genellikle künt ve derin bir ağrıdır

• Tümör büyüdükçe belirginleşir

3. Ele Gelen Kitle

• Özellikle zayıf bireylerde veya ileri evrelerde fark edilebilir

4. Varikosel

• Özellikle sol tarafta ortaya çıkan, ani gelişen ve yatmakla gerilemeyen varikosel böbrek tümörleri açısından dikkat çekicidir

5. Hipertansiyon

• Böbreğin hormonel ve vasküler yapısının etkilenmesi sonucu gelişebilir

6. Genel Sistemik Belirtiler

• Halsizlik

• Kilo kaybı

• İştahsızlık

• Anemi

• Ateş

Bu genel belirtiler çoğu zaman “başka bir hastalık” ile ilişkilendirilir ve böbrek tümörlerinin gözden kaçmasına neden olabilir.

Böbrek Tümörleri Neden Tehlikelidir?

Böbrek tümörlerinin tehlikesi yalnızca böbreği etkilemelerinden kaynaklanmaz. Malign tümörler;

• Akciğer

• Kemik

• Karaciğer

• Beyin

gibi uzak organlara metastaz yapabilir. Bu nedenle erken tanı, yalnızca böbreğin değil tüm vücudun korunması açısından kritik öneme sahiptir.

Böbrek Tümörlerinde Tanı Süreci

Böbrek tümörleri çoğu zaman şu yollarla tanı alır.

• Ultrasonografi

• Bilgisayarlı tomografi

• Manyetik rezonans görüntüleme

Görüntüleme yöntemleri, tümörün:

• Boyutunu

• Yerleşimini

• Çevre dokularla ilişkisini

ortaya koyar. Kesin tanı ve evreleme ise patolojik inceleme ile netleşir.

Böbrek Tümörlerinde Tedavi Yaklaşımı

Tedavi planı; tümörün iyi huylu veya kötü huylu olmasına, boyutuna, yayılımına ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenir.

Cerrahi Tedavi

Böbrek tümörlerinde temel tedavi cerrahidir.

• Tümörlü böbrek ve çevre dokular cerrahi olarak çıkarılır.

• Bazı durumlarda böbreğin tamamı, bazı durumlarda yalnızca tümörlü kısım alınabilir.

Cerrahi, özellikle lokalize tümörlerde en etkili ve küratif yöntemdir.

Kemoterapi ve Radyoterapi

Cerrahi sonrası veya metastatik hastalık varlığında;

• Kemoterapi

• Radyoterapi

uygulanabilir. Bu tedaviler;

• Tümör hücrelerini kontrol altına almak

• Hastalığın yayılımını yavaşlatmak

• Yaşam süresini ve kalitesini artırmak

amacıyla planlanır.

Böbrek Tümörlerinde Erken Tanının Önemi

Böbrek tümörlerinde erken evrede tanı konulması;

• Cerrahi başarı oranını artırır.

• Metastaz riskini azaltır.

• Böbrek fonksiyonlarının korunmasını sağlar.

Bu nedenle özellikle;

• Nedeni açıklanamayan hematüri

• Uzun süren yan ağrısı

• Ani gelişen varikosel

• Açıklanamayan kilo kaybı ve anemi

varlığında mutlaka ileri değerlendirme yapılmalıdır.

Böbrek tümörleri, uzun süre sessiz seyredebilen ancak ilerlediğinde ciddi sonuçlar doğurabilen hastalıklardır. İyi huylu tümörler genellikle izlemle takip edilebilirken, kötü huylu tümörler erken tanı ve doğru tedavi ile kontrol altına alınabilir.

Unutulmamalıdır ki böbrekler çoğu zaman sessiz çalışır. Onların verdiği küçük sinyalleri zamanında fark etmek, hem böbrek sağlığını hem de yaşam kalitesini korumanın en önemli adımıdır.

Simbians Platformu ile doğru ve güncel verimlilik ve sağlık bilgisinin erişilebilir olmasını sağlıyoruz. Tüm içerikler sadece sağlık profesyonelleri ve tıbbi yazarlar tarafından hazırlanmaktadır.

Kaynaklar

Akpolat, T. (2020). Böbrek tümörleri: Tanı, evreleme ve tedavi yaklaşımları. Türkiye Klinikleri Nefroloji Özel Sayısı, 13(2), 85–94.

Süleymanlar, G., Ateş, K., & Seyahi, N. (2017). Türkiye’de böbrek hastalıklarının epidemiyolojisi ve malign renal hastalıklar. Türk Nefroloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi, 26(2), 154–160.

Yıldız, A., & Arıkan, N. (2019). Renal hücreli karsinom: Klinik özellikler ve güncel tedavi seçenekleri. Üroloji Bülteni, 30(1), 12–20.